hasantek

Topkapı Sarayı




1460`lı yıllarda yaptırılan Topkapı Sarayı, 1870’te Sultan Abdülmecid Dolmabahçe Sarayı’na taşınana kadar Osmanlı Devleti’nin tüm padişahları tarafından devlet merkezi olarak kullanılmıştır. Tek bir bina halinde yapılmamış ve ihtiyaç hissettikçe inşa edilen binalar toplamından oluşturulmuştur. Sarayda padişahların ikameti için yapılmış köşklerle Harem dairesi dışında, sarayı muhafaza eden askerler için koğuşlar, saray sakinleri çok büyük bir mutfak, saray çalışanlarının barınacağı yatakhaneler, Divan toplantılarının yapıldığı Kubbealtı, Hz. Peygamber ve Halifelere ait eşyaların saklandığı Hırka-i Saadet Dairesi, Gülhane Hastanesi, Sultan III. Ahmed Kütüphanesi, Enderun Mektebi, Hazine Dairesi, padişahın atları için bir ahır, bir dönem silah deposu olarak da kullanılan Aya İrini Kilisesi gibi bir çok yapı yer alır. 1924 yılında müzeye haline getirilen sarayın Hazine Dairesi binasında silahlar, Hasahır’da padişahın at koşum takımları ve saltanat arabaları, saray mutfağında sarayda kullanılan cam, porselen, metal ve seramik mutfak eşyaları, Hırka-i Saadet Dairesi’nde peygamber ve halifelere ait eşyalar, Fatih Köşkü’nde Osmanlı hazinesi, Seferli Koğuşu’nda padişahlara ait giysi ve eşyalar sergilenmektedir.

__________________

hasantek

Yıldız Sarayı-Şale





Adres: Barbaros Bulvarı Yıldız Parkı, Beşiktaş
Telefon: 0212 258 30 80


Beşiktaş, Ortaköy ve Balmumcu arasında, Boğaziçi`ne egemen bir konumda 500.000 m2`lik bir alanı kaplayan Yıldız, yerleşim tarihi Bizans dönemine dek inen bir koruluktur. Osmanlı döneminde "Kazancıoğlu Bahçesi" adıyla da anılmıştır.


Sultan IV. Murad (1623-1640) ve III. Selim (1789-1807) dönemlerinde de ilgi gören bu çevre; III. Selim`in, annesi Mihrişah Valide Sultan için "Yıldız" adıyla yaptırdığı bir köşkten dolayı bu ad ile anılmaya başlanmıştır. Sultan III. Mahmud (1808-1839), Sultan Abdülmecid (1839-1861) ve Sultan Abdülaziz (1861-1876) dönemlerinde eklenen köşk ve kasırlarla gelişen buradaki yapılar topluluğu; Sultan Abdülhamid Dönemi`nde (1876-1909) yapılan binalarla Yıldız Sarayı adını alarak, İmparatorluğun bugün yerinde İstanbul Üniversitesi`nin bulunduğu Eski Saray, Topkapı Sarayı ve Dolmabahçe Sarayı`ndan sonra dördüncü yönetim merkezi haline gelmiştir.


Yıldız Sarayı`nın bir parçası olan ve adını Fransızca "dağ evi" anlamına gelen "chalet" sözcüğünden alan Şale Köşkü, 19. yüzyıl Osmanlı mimarlığının en ilgi çekici yapılarından biridir. Yüksek duvarlarla çevrili bir bahçe içinde ve farklı tarihlerde yapılan birbirine bitişik üç ana yapıdan oluşan köşkün birinci bölümünün 1880`de, Sarkis Balyan`ın yaptığı ikinci bölümünün 1889`da Merasim Köşkü adıyla tanınan ve D`Aranco`nun yaptığı üçüncü bölümünse 1898 yıllarında tamamlandığı bilinmektedir. Son iki bölüm, Alman İmparatoru II. Wilhelm`in İstanbul`a gelişlerinde konaklaması için yapılmıştır ve bu özelliğiyle Şale, Yıldız Sarayı yapılar grubu içinde bir "devlet konukevi" niteliği taşımaktadır

__________________

hasantek

Yerebatan Sarnıcı (Bazalika Sarnıcı)




Antik çağda ve ortaçağda yapılmış bütün şehirler için kuşatılma tehlikesi vardı. Kuşatılmanın başlıca sorunları da, yiyecek ve içecek kaynaklarının tükenmesiydi. Roma ve Bizans imparatorları bu sorunu çözmek için şehri kurarken büyük yeraltı sarnıçları yaptırdılar. Bazilika Sarnıcı bunların en büyüğüdür. Üzerinde Ticaret Bazilikası bulunduğu için bu adı almıştır.

6. Yüzyılda İustinianos`un öncelikle saray ihtiyaçlarını karşılamak üzere yaptırdığı sarnıç 140.70 metrekarelik bir alana yayılır. Yirmi sekizer sütunlu on iki sırada toplam 336 sütun vardır. Çoğu Korint üslubunun Bizans adaptasyonu olan başlıklara sahip olan bu sütunların bazılarında ince oyma süslemeler vardır ve balık sırtı düzeyi çatıyı ayakta tutarlar. Sarnıç 80.000 metreküp su alabilir ama su düzeyi mevsimlere göre değişmiştir.
Osmanlılar durgun sudan hoşlanmazlar, hele bunu içmeye hiç yanaşmazlardı. Bir kuşatma tehlikesi de yaşamadıkları için sarnıçlara ihtiyaçları olmadı. Hatta koca Yerebatan Sarnıcı`nın varlığı fetihten bir yüzyıl sonrasına kadar unutuldu (ama buralarda evi olanlar bodrumlarından aşağıya kova sarkıtıp su çekiyor ve hatta balı avlıyorlardı). Sarnıç yeniden bulunduğunda suyu saray bahçelerini sulamakta kullanıldı.

Yakın zamana kadar Yerebatan`a küçük tahta bir merdivenle inilir, karanlıkta sarnıcın oldukça küçük bir kısmı görülürdü. (daha önceleri de bir ufak sandalla gezilebiliyordu). 1980`lerde sarnıç bütünüyle boşaltılıp restore edildi, her tarafını gezebilmek için beton yollar yapıldı. Böylece Yerebatan, sütunlarının olağanüstü perspektifleriyle etkileyici bir mekan haline geldi. Bu arada, sütunlara kaide olarak kullanılmış iki Gorgon başı kabartması ortaya çıktı. (Hıristiyanların bu pagan kalıntıyı ebediyen su altında gizlemeyi amaçladıkları anlaşılıyor).

MURAT BELGE
İstanbul Gezi Rehberi / Tarih Vakfı Yurt Yayınları / S:27-28

__________________

hasantek

Yedi Tepe İstanbul





İstanbul`un, surları içinde kalan bölümünün, yedi tepe üzerinde kurulduğu söylenir. Bu tepelerin yerleri:
1- Topkapı Sarayı, Ayasofya ve Sultanahmet Camiinin bulunduğu tepe.
2- Çemberlitaş ve Nuriosmaniye Camiinin bulunduğu tepe.
3- Beyazıt Camii, Üniversite ve Süleymaniye`nin bulunduğu tepe.
4- Fatih Camiinin bulunduğu tepe.
5- Yavuz Selim Camiinin bulunduğu tepe.
6- Edirnekapı semtinde, Mihrimah Sultan Caminin bulunduğu tepe.
7- Kocamustafapaşa semtinin bulunduğu tepe.
Bunlardan başka, İstanbul`da surların dışında kalan ünlü tepeler şunlardır:
Beykoz`da Yuşa Tepesi, Rumelihisarı`ndaki Şehitlik Tepesi, Sarıyer`de Maden Tepesi, Paşabahçe`de Karlıtepe, Beyoğlu`nda Tepebaşı ve Fetihtepe; Şişli`de Hürriyet Tepesi, Gayrettepe, Esentepe, Kuştepe, Köğıthane`de Nurtepe, Şirintepe Seyrantepe, Gültepe, Çeliktepe; Kadıköy`de Fikirtepe, Göztepe; Usküdar`da lcadiye Tepesi, Sultantepe, Nakkaştepe, Büyük Çamlıca ve Küçük Çamlıca tepeleri.

__________________